Hashimoto

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Hashimoto to przykład przewlekłej choroby zapalnej tarczycy, dotyczy ona około 14% dorosłej populacji. Szczyt zachorowań przypada na czwartą i piątą dekadę życia. Choroba ta dotyka 8,5 razy częściej kobiety niż mężczyzn. Hashimoto określane jest także jako przewlekłe limfocytarne, czy też autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. O charakterze autoimmunologicznym świadczy obecność nacieków limfocytarnych jak i obecność autoprzeciwciał w surowicy skierowanych przeciwko antygenom tarczycowym. Przeciwciała te niszczą jeden z enzymów tarczycy - tyreoperoksydazę, lub prekursorhormonów tarczycy - tyreoglobulinę.

Wiązanie przeciwciał do komórek tarczycy wywołuje jej zapalenie, niszczenie komórek pęcherzykowatych a to prowadzi do jej zwłóknienia, zmniejszenia produkcji i wydzielania hormonów.

Czynniki predysponujące do rozwoju Hashimoto mają charakter genetyczny i środowiskowy. O podłożu genetycznym świadczy obecność przeciwciał tarczycowych  u 50% krewnych I stopnia, a także częstsze występowanie antygenów zgodności tkankowej HLA-B8, DR3,DR5,DR2,DQ1. Wyższą zachorowalność odnotowuje się w zespole Downa, Turnera, Klinefeltera i rodzinnej postaci choroby Alzheimera. W badaniach wykazano współistnienie Hashimoto z zespołem Downa w 16-28%, a w zespole Turnera w 50% przypadków. Według Prof. Leonarda Wartofsky najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju choroby jest dodatni wywiad rodzinny w kierunku choroby autoimmunologicznej jaką jest Hashimoto.

Do czynników środowiskowych mogących mieć wpływ na rozwój choroby zaliczamy: wysokie spożycie jodu, infekcje wirusowe, palenie papierosów, stres a także zażywanie niektórych leków np: amiodaron (stosowany w chorobach serca), sole litu, interferon α, interleukiny, czynnik wzrostu granulocytów, beta-blokery w nadciśnieniu, tabletki antykoncepcyjne, nadmiar estrogenów.

Powinniśmy także unikać stresu, w tym stresu związanego z przetrenowaniem, przepracowaniem, ciężką infekcją i co może być dla większości zaskoczeniem braku węglowodanów w diecie. Glukoza jest podstawowym paliwem w produkcji energii, którą regulują hormony tarczycy. Najlepszym źródłem glukozy są np. owoce, miód.

Wysokie spożycie jodu jako czynnik wywołujący Hashimoto, może być dla wielu zaskoczeniem, potwierdza to jednak fakt wyższej zachorowalność w Stanach Zjednoczonych, w których spożycie jodu jest na dużo wyższym poziomie niż w krajach Europejskich, gdzie często mamy do czynienia z niedoborem jodu. W wyniku wysokiego stężenia jodu może dojść do efektu Wolffa Chaikoffa polegającego na zaprzestaniu wychwytu jodu przez tarczycę. Zjawisko prowadzi do zahamowania produkcji oraz uwalniania hormonów tarczycowych. U osób zdrowych po kilku dobach dochodzi do tzw. ucieczki od efektu Wolffa Chaikoffa i odblokowania biosyntezy hormonów. Zjawisko ucieczki niestety nie zachodzi u osób dorosłych z chorobami autoimmunologicznymi tarczycy oraz płodów i wcześniaków, stąd przy obciążaniu tarczycy dużymi ilościami jody może dojść do trwałej niedoczynności tarczycy. Dlatego też przyjmowanie zbyt dużych dawek jodu jest szczególnie niebezpieczne w ciąży. Jod bardzo łatwo przechodzi przez łożysko i może doprowadzić do trwałej niedoczynności tarczycy u płodu.

Jod w nadmiarze indukuje apoptozę – śmierć komórek tarczycy, co powoduje większą ilość antygenów tarczycowych.

Główne objawy Hashimoto  to zmęczenie i złe samopoczucie, zaparcia, wypadanie włosów, zaburzenia miesiączkowania, spowolnienie przemiany materii. W początkowym etapie rozwoju choroby, wyniki badań laboratoryjnych mogą wskazywać na nadczynność tarczycy jest to spowodowane uwalnianiem nadmiernej ilość hormonów z powodu uszkodzenia przez limfocyty komórek tarczycy, a w późniejszym etapie wraz z rozwojem choroby dochodzi do niedoczynności.

W diagnostyce chorób tarczycy dużą rolę odgrywa codzienne poranne mierzenie temperatury ciała, która jest niedocenionym wskaźnikiem pracy hormonów tarczycy. Przy niedoczynności tarczycy, temperatura ciała jest obniżona, może oscylować w przedziale 35-36,3 stopni Celsjusza, w nadczynności temperatura ciała jest podwyższona, może osiągać 37,5 stopni Celsjusza albo i więcej.

Wiele prac naukowych mówi o dużym wpływie zaburzeń flory bakteryjnej jelita grubego na rozwój chorób autoimmunologicznych, w tym chorób tarczycy. Odbudowa właściwej flory jelitowej może znacząco spowolnić rozwój choroby a nawet ją uleczyć. Uszczelniamy barierę jelitową, poprzez właściwą przeciwzapalną dietę oraz włączenie do diety probiotyków i prebiotyków. Badania pokazują, że 20% aktywnego T3 jest przekształcane w jelitach stąd tak ważne zdrowie jelit dla zdrowia układu hormonalnego.

Jeżeli chodzi o obecność glutenu i jego wpływu na rozwój chorób autoagresywnych, do jakich też należy Hashimoto nie do końca jest to takie proste. Według niektórych opracowań możemy tu mieć do czynienia z równolegle występującą chorobą  Hashimoto i alergią na gluten, które często idą w parze ale nie muszą. Warto pokusić się o zrobienie testu w klasie IgG i IgA pod kątem reakcji krzyżowych z glutenem. Organizm może reagować na podobne struktury białek w takich produktach jak: żyto, jęczmień, orkisz, owies, gryka, sorgo, proso, amarantus, quinoa, kukurydza, ryż, ziemniaki, konopie, soja, mleko, czekolada, drożdże, kawa, sezam, tapioka, jaja.

Oczywiście nie każdy z nadwrażliwością na gluten, będzie źle reagował na produkty krzyżowe. Najbardziej należy uważać na: nabiał, owies, drożdże, kawa, czekolada mleczna, proso, soja, kukurydza, ryż.

W walce z Hashimoto na pewno pomocne będzie zastosowanie się do czterech filarów programu Myers dr Amy Myers

  1. wyleczenie jelit – odbudowa fizjologicznej flory jelitowej
  2. eliminacja glutenu, produktów zbożowych, roślin strączkowych (fasola, soczewicz, groch, groszek, ciecierzyca) i psiankowych (pomidor, papryka, bakłażan, ziemniaki), mleka krowiego i innych pokarmów wywołujących przewlekły stan zapalny np. orzechów, słodzików, kofeiny, unikamy wędzonek i żywności puszkowej
  3. eliminacja toksyn w żywności, najbliższym otoczeniu (kosmetyki, środki czystości)
  4. leczenie infekcji i unikanie stresu

Bardzo duży wpływ na poziom hormonów i pracę tarczycy ma wątroba. W niewydolności wątroby dochodzi do zaburzeń procesów dezaktywacji hormonów. W wątrobie ma miejsce konwersja T4 do T3 przy udziale selenozależnych dejodynaz i syntezy białek nośnikowych tarczycy (TBG – globuliny wiążącej hormony tarczycy). Przewlekłe zapalenie tarczycy jaką jest Hashimoto często współwystępuje z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby. W profilaktyce jak i leczeniu chorób tarczycy nie zapominajmy o stanie naszej wątroby.

Większość hormonów krążących po naszym organizmie pochodzi z procesu dejodynacji tyroksyny w komórkach obwodowych np. nerek, wątroby, mięśniach szkieletowych

Czasami przyczyną niedoczynności tarczycy jest brak właśnie tej konwersji – przekształcenia T4 do T3 w komórkach docelowych.

Hormony w takim przypadku są wytwarzane prawidłowo, ale po prostu nie działają, są to tzw. wady dejodynacji.

Sytuacja ta wynika z zaburzeń działania enzymów zwanych dejodynazami. Zadaniem tych enzymów jest odcięcie jednego atom jodu od T4 (tyroksyny), w ten sposób powstaje aktywna T3 (Trójjodotyronina), która wiąże się z receptorami i pobudza komórki do szybszego spalania i uwalniania energii. Jeżeli nie dojdzie do konwersji T4 do T3. T4 pozostaje we krwi a paradoksalnie to jest objaw nadczynności tarczycy. W wyniku tych zaburzeń T4 traci atom jodu w złym miejscu i w ten sposób powstaje odwrotna T3 (rT3), jest to nieaktywna forma hormonu, która wiążąc się z receptorami hamuje spalanie i produkcję energii. Stan taki wywołuje objawy komórkowej niedoczynności tarczycy.

Stres, choroby chroniczne, niedobór selenu, niedobór żelaza (żelaza wewnątrzkomórkowego związanego z ferrytyną) mogą upośledzać funkcję dejodynaz

Często współistniejące z Hashimoto inne schorzenia autoimmunologiczne np. zapalenie błony śluzowej żołądka, celiakia są przyczyną gorszego wchłaniania żelaza i jego utraty.

Tutaj można wspomnieć o największej zmorze kobiet jaką jest wypadanie włosów. W badaniach naukowych stwierdzono zależność między niskim stężeniem ferrytyny (białka wiążącego żelazo) jak i poziomem witaminy B12 i D3 na wypadanie włosów w Hashimoto. Wyrównanie poziomu żelaza i ferrytyny pozwala zahamować wypadanie włosów zarówno u kobiet jak i mężczyzn.

Na pracę tarczycy ma wpływ właściwy poziom: jodu, selenu, cynku, tyrozyny, witaminy A, witaminy D3, witamin z grupy B, działających przeciwzapalnie kwasów omega-3, odpowiednia podaż białka w diecie, żywność bogata w antyoksydanty – wykazująca właściwości przeciwzapalne

Selen to bardzo ważny składnik dejodynaz, dodatkową jego funkcją jest inaktywowanie hormonów tarczycy które spełniły już swoje funkcje. Badania jakie przeprowadzono potwierdziły mniejsze stężenie selenu w surowicy krwi u chorych na Hashimoto, niż u osób zdrowych. U badanych pacjentów o obniżonej wartości selenu poniżej 80 mg/L zaobserwowano także wyższe stężenie białek C-reaktywnych. Najbogatszym źródłem selenu są oczywiście morskie ryby. Selen w produktach roślinnych czy zwierzęcych obecny będzie tyko wtedy gdy zasobne w ten pierwiastek będą gleby na których uprawiane są rośliny.

Suplementując Selen musimy mieć na uwadze jego toksyczne działanie, jeżeli przekroczymy dopuszczalne normy tego pierwiastka, może to prowadzić do choroby zwanej selenozą.

Cynk to pierwiastek który ma wpływ na aktywację T3. Dwie ostrygi to tygodniowa dawka cynku, znajduje się on również w orzechach, pestkach, drożdżach piekarskich.

Tyroksyna główny hormon wydzielany przez tarczycę zbudowany jest z dwóch aminokwasów tyrozyny do których dołączone są cztery atomy jodu. Aminokwas L-tyrozyna jest ważnym prokursorem hormonów tarczycy ale i nadnerczy. Tyrozynę nasz organizm dostarcza sobie sam ale pewną ilość musimy dostarczyć z dietą. Tyrozyna znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego tj. mięso, jaja, sery ale także w warzywach strączkowych np. soczewica ale w przypadku chorób autoimmunologicznych spożywanie roślin strączkowych w tym soczewicy  czy nabiału może nie przynieść nam wielu korzyści.

Witamina A podobnie jak selen wpływa na aktywację dejodynaz i produkcję T3. Przy niedoborze witaminy A szybko spada poziom T3. Źródłem witaminy A są produkty pochodzenia zwierzęcego tj. nabiał, podroby, ryby, jaja, tran. W przypadku roślin mamy do czynienia z karotenoidami, które w procesach enzymatycznych przekształcane są do witaminy A. Nie wszyscy jednak mają taką samą zdolność przetwarzania karotenoidów w witaminę A, gdyż proces ten uwarunkowany jest genetycznie.

Jako ciekawostkę podaję, że lekko podgotowana marchewka jest lepszym źródłem beta-karotenów niż surowa.

Często u chorych występuje niedobór witaminy D3 i to też może być jedną z przyczyn rozwoju chorób autoimmunologicznych. Witamina D3 wpływa na prawidłowe namnażanie i różnicowanie się komórek odpornościowych – w dużej mierze odpowiedzialna jest za nasz układ odpornościowy. W badaniach przeprowadzonych przez Kivity zaobserwowano 80% niedoborów witaminy D3 u chorych na Hashimoto. Hormon TSH miał też wyższą wartość, im wyższy był niedobór witaminy D3. Warto zrobić badanie poziomu D3 i na tej podstawie rozpocząć suplementację.

Jeżeli chodzi o jod to należy zwrócić uwagę na pierwiastki które zaburzają jego wchłanianie należą do nich: fluor, brom, chlor. W niektórych roślinach również znajdują się związki hamujące wchłanianie jodu oraz utrudniające konwersję T4 do T3. Substancje te to tzw glukozynolaty obecne są w warzywach z rodziny kapustowatych, takich jak kalafiory, brokuły, brukselka, kalarepa, kapusta, jarmuż. Należy także uważać na orzechy ziemne i soję.

Oczywiście nie oznacza to, że musimy całkowicie wykluczyć z diety powyższych produktów gdyż w tedy pozbawilibyśmy się wielu prozdrowotnych właściwości.

W walce z chorobą autoimmunologiczną jaką jest Hashimoto możemy również posiłkować się siłą ziół, które mają zdolność znoszenia autoagresji immunologicznej. Do takich roślin zaliczyć należy lukrecje gładką, wykazuje ona silne właściwości przeciwzapalne, działa ochronnie na wątrobę.

Korzeń Mydlnicy Lekarskiej, Sarsaparyla (Smilax), Korzeń Pelargonii Afrykańskiej, Kudzu, Korzń Kobylaka, Hakorośl rozesłana (czarci pazur, diabelski pazur), Rdest Japoński.

Chcesz wziąć udział w dyskusji? Zostaw komentarz.

O mnie

Nazywam się Aneta Andryjowicz i jestem Zielarzem Fitoterapeutą – Neuropatą – Dietetyczką.
Zapraszam do zapoznania się z kwalifikacjami i dorobkiem naukowym – tutaj.

Najnowsze artykuły:

jakie zioła stosować w ciąży

Bezpieczeństwo stosowania ziół u kobiet w ciąży i małych dzieci

Zioła mogą być skutecznym lekiem zarówno dla kobiet w ciąży jak i małych dzieci a nawet niemowląt. Należy jednak zachować ostrożność w wyborze surowców zielarskich, gdyż substancje w nich zawarte mogą przeniknąć przez barierę łożyska i wywierać wpływ na rozwijające się dziecko jak i na samą macicę prowadząc do poronień.

Czytaj dalej »

Hashimoto

Hashimoto to przykład przewlekłej choroby zapalnej tarczycy, dotyczy ona około 14% dorosłej populacji. Szczyt zachorowań przypada na czwartą i piątą dekadę życia. Choroba ta dotyka 8,5 razy częściej kobiety niż mężczyzn. Hashimoto określane jest także jako przewlekłe limfocytarne, czy też autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. O charakterze autoimmunologicznym świadczy obecność nacieków limfocytarnych jak i obecność autoprzeciwciał w surowicy skierowanych przeciwko antygenom tarczycowym. Przeciwciała te niszczą jeden z enzymów tarczycy – tyreoperoksydazę, lub prekursorhormonów tarczycy – tyreoglobulinę.

Czytaj dalej »
niedokwaśność żołądka

Niedokwaśność żołądka

Kto z nas łączy problem pękających, rozdwajających się paznokci, czy też odwieczną zmorę kobiet słabe wypadające włosy z zaburzeniami trawienia wynikającymi z niskiego stężenia kwasów żołądkowych i niewłaściwej flory jelitowej.

Czytaj dalej »

Polecamy gotowe zestawy - mieszanki ziołowe